درباره
فهرست اصلی
آرشیو مطالب
آرشیو موضوعی
پیوندها
- سایت شخصی آرش نراقی
- وبلاگ مصطفی ملکیان
- سایت شخصی عبدالکریم سروش
- تحلیل سینمای کردستان
- انتشارات موکریانی
- مجله ذهن (معرفت شناسی)
- قالبهای Bonyanalam
تاملاتی در باب معانی گناه در عصر مدرن از نگاه «به ختیار عه لی»دوشنبه سوم تیر 1387 21:11
بختيار على نويسنده و متفكر كرد زبان، سال ۱۹۶۰ در شهر سليمانيه كردستان عراق به دنيا آمد. وى فارغ التحصيل رشته روانشناسى از دانشگاه بغداد است و اكنون مقيم كشور آلمان مى باشد.به ختيار عه لى از جدى ترين و تاثيرگذارترين روشنفكران معاصر كردستان است، كه بيشتر تاليفات نظرى و تحليلى خود را در مجله پرنفوذ رهند (RAHAND) به چاپ رسانيد كه آن را همراه تنى چند از متفكران كرد زبان مقيم اروپا پايه گذارى كردند؛ و در اين زمينه نيز كتاب هاى ستيزه جويان ايمان و خواننده قاتل را به تحرير درآورده است. عمده شهرت به ختيار عه لى به نقدهاى بنيادين اش كه معطوف به ساختارهاى فرهنگى، اجتماعى و سياسى حاكم بر كردستان است برمى گردد؛
ادامه مطلب
ڕۆشنبیری دینیو کارنامهی سی ساڵهی دینناسیی سرووش مولود بهرامیاندوشنبه سوم تیر 1387 20:48
عهبدولکهریمی سرووش بهبڕشتترینو کاریگهرترین بیرمهند له ئۆرگانیزه کردنی تێئۆریه سیاسیو کۆمهڵایهتیهکانی خۆی له ئێرانی دوای شۆڕش دایه. سرووش شارهزای فهلسهفهی زانست، فهلسهفهی ئیسلامیو فهلسهفهی ئانالێتیکه. ههر بۆیه له ماوهی سی ساڵی رابردوو دوکتۆر سرووش له بوواره جۆراوجۆرهکانی مهعریفی دا به ڕوانگهیهکی دواپۆزێتیویستی[1] بۆچوونهکانی خۆی خستۆته ڕوو؛ له رهخنه له مارکسیزمهوه بگره ههتا راڤهکردنی دهقه عیرفانیهکانو وانهکانی"فهلسهفهی زانستو فهلسهفهی زانستی کۆمهڵناسی". سرووش چ وهکوو پیتۆڵێکی متافیزیسیهنو چ وهکوو کهلامناسێکی ئیسلامی دهستی داوهته ئانالیزی ئامووزه مارکسیستیهکانو بوێرانه هێرشی ناحهزانی ئایینی ئیسلامی بهرپهرچ داوهتهوهو لهلایهکی دیکهوه ههوڵی داوه تا خوێندنهوهیهکی نوێو زانستیانه له بهڵگه کلاسیکیهکانی بوونی خوا بۆ وێنه" بهڵگهی نهزم"[2] ئاراسته بکا.
ادامه مطلب
فه لسه فه ی دین مهولوود بههرامیان دوشنبه سوم تیر 1387 20:44
ئاماژه: له راستیدا ئهم ووتاره تهواوکهری ووتارێک له ژێرناویی«ڕۆشنبیری دینیو ئاوڕێ له کارنامهی سی ساڵهی دینناسیی د.عهبدولکهریم»ـه که له ماڵپهڕی"ڕێنسانس" دا بڵاو کرایهوه. لێرهوه سرنجتان بۆ ووتاریی ناوبراویش وهکوو پێشنیازێک بۆ ئهم باسهی ئێستامان رادهکێشین.
فهلسهفهی دین چییه؟
فهلسهفهی دین واته «دین ناسین»، دین ناسینیش جاریی وایه له دهرهوهی دینهوه دهکرێو جاریی وایشه له ناوهوهیی دینهوه دهکرێ. لهبهر ئهوهی که ههمیشه دوو سهرچاوه بۆ دین کێشه ساز دهکهن:
یهکهم: ئهو سهرچاوه مهعریفیانهی دهرهوهی دین یان ئهو مهکتهبه ئینسانیانهی که به هێنانهگۆڕیی بیرۆکهی نوێو وروژاندنی پرسیاری تازهو شتانی نادیاریی نوێ[1] بیری ئیمانداران بۆ لایهکی دیکه رادهکێشنو وێنهیهکی نوێ له دین له مێشکی ئهواندا تۆمار دهکهن.
ادامه مطلب
خاتمیّت ابهام در دین و نقصان در عقل نیست دلیر غباسیدوشنبه سوم تیر 1387 20:38
چندی پیش در هفته نامهی سیروان شمارهی363 سوم دیماه84 مقالهای تحت عنوان «تنویری بر تکفیر» نظر بنده را به خود جلب نمود و از سرِ احساس مسؤولیت دینی و نه تقدسمآبی بر آن شدم که در راستای رفع شبهات از این مسألهی عقیدتی، بدون آن که ذهنم را آشفته و اوقاتم را تلخ نماید، نقدی بر آن بنویسم که در پی آن، نگارندهی مقالهی «تنویری بر تکفیر» نیز در تبیین نظرات خویش و آسیب شناسی مفاهیم دینی و در جواب نقد اینجانب مقالهی دیگری را تحت عنوان «خاتمیت پایان تکفیر» تقدیم خوانندگان بزرگوار سیروان نمودهاند که در سایت این هفته نامهی وزین در معرض دید خوانندگان قرار گرفته است لذا در پاسخ مقالهی اخیر مطالب زیر را تقدیم میدارم:
ادامه مطلب
ادامه مطلب
خاتمیت پایان تکفیر محمد حسینی دوشنبه سوم تیر 1387 20:35
این مقاله به نوبه ی خود افق و دیدگاه نوینی را در عرصه ی پژوهش و مطالعات درون دینی بر صاحب نظران گشود به نحویکه سخنی نوشنیده را بر فضای مقدس مآبی دینی تحمیل کرد که اذهان برخی را آشفته و اوقات جمعی را تلخ نمود و در برابر برای نواندیشان دینی نور و نویدی تلقی شد و آن را تلنگری بر اذهان خفته برشمردند. در مقالهی «تنویری بر تکفیر» سعی شده است با در کنار هم نهادن دو آیه ی قرآنی (سبأ: 17 و اسراء: 15) و استفاده از شکل چهارم قیاس اقترانی، استنتاجی منطقی بدین گونه به دست آید: عذاب (موضوع) مختص کافرین (محمول) است «و هل نجازی الا الکفور» { صغری} تا حجت شرعی (موضوع) نباشد عذاب (محمول) نیست «و ما کنا معذبین حتی نبعث رسولاً» { کبری}.
حد وسط در این دو مقدمه کلمه ی «عذاب» است، بدین گونه نبایستی در نتیجه تکرار شود، پس نتیجه میدهد: تا حجت شرعی (رسول الهی) نباشد کافر نیست.
ادامه مطلب
حد وسط در این دو مقدمه کلمه ی «عذاب» است، بدین گونه نبایستی در نتیجه تکرار شود، پس نتیجه میدهد: تا حجت شرعی (رسول الهی) نباشد کافر نیست.
ادامه مطلب
نقدی بر مقاله تنویری بر تکفیر دلیر عباسیدوشنبه سوم تیر 1387 20:33
متأسفانه امروزه ضعف حاکمان اغلب کشورهای جهان سوم به طور اعم و کشورهای اسلامی به طور اخص در مواردی چون عدم رعایت حقوق بشر، دموکراسی، ایجاد فضای باز سیاسی برای ملت، عدم تحمل دیدگاههای مخالف، انتقادپذیری، نداشتن دولت رفاه، عدم برخورداری از تکنولوژی روز و بیتوجهی به وضعیت اقتصادی مردم و... از یک سو و موفقیت کشورهای غربی در مقایسه با کشورهای جهان سوم در موارد فوقالذکر از دیگر سو، باعث شده که تعدادی از نویسندگان و داعیان و خطبای مسلمان نه تنها جرأت نکنند به نقد نقاط ضعف غرب بپردازند، بلکه پیشرفت خود را در پیروی از غرب دانسته و آن را الگوی ایدهآل جوامع انسانی در عصر حاضر میدانند و حاضرند اصول غیر قابل تغییر و حتمی دین را در این راه زیر سؤال برده و به چالش بکشند اما اینان باید بدانند که:(وَلَنْ تَرْضَى عَنْکَ الْیهُودُ وَلا النَّصَارَى حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ)
عدهای دیگر از نویسندگان و خطباء که از خلوص نیت هم برخوردارند و به اصطلاح خویش در صدد عیبزدایی از دین هستند، اسلام را مطابق با اصطلاحات روز غرب تفسیر و تبیین مینمایند و مطابقت دیدگاههای اسلام با غرب را معیار حقانیت اسلام میدانند. این در حالی است که به شهادت تاریخ و به اعتراف بزرگان و اندیشمندان غربی، غرب در پیشرفت و شکوفایی خویش مدیون تمدن بزرگ اسلامی است.
ادامه مطلب
عدهای دیگر از نویسندگان و خطباء که از خلوص نیت هم برخوردارند و به اصطلاح خویش در صدد عیبزدایی از دین هستند، اسلام را مطابق با اصطلاحات روز غرب تفسیر و تبیین مینمایند و مطابقت دیدگاههای اسلام با غرب را معیار حقانیت اسلام میدانند. این در حالی است که به شهادت تاریخ و به اعتراف بزرگان و اندیشمندان غربی، غرب در پیشرفت و شکوفایی خویش مدیون تمدن بزرگ اسلامی است.
ادامه مطلب
فلسفة تحليلي و دينپژوهي تحليليدوشنبه سوم تیر 1387 20:25
چكيده
در اين مقاله، پس از در نظر گرفتن دو معناي عام و خاص براي «دينپژوهي تحليلي» پيشينة تاريخي دينپژوهي تحليلي (به معناي عام) در حوزة اسلام مرور ميشود؛ سپس دينپژوهي تحليلي (به معناي خاص آن) مورد توجه قرار ميگيرد. براي فهم بهتر اين معنا، در ادامه، به چيستي فلسفة تحليلي و روشهاي گوناگون تعريف آن پرداخته؛ سپس جايگاه دينپژوهي تحليلي (به معناي خاص) و نسبت آن با باورهاي ديني با دو نگاه تاريخي و تحليلي را بررسي كردهايم.
اين مقاله به بررسي برخي از ابعاد رويكرد تحليلي در حوزة دينپژوهي معاصر (با تأكيد بر آنچه در جهان مسيحيت در جريان است)، ميپردازد. پيش از پرداختن به مسألة اصلي،شايسته است اندكي بر مفاهيم كليدي اين مكتوب متمركز شوم و در حد امكان، به تعريف و تبيين آنها بپردازم.
مقصود از «دينپژوهي» در اينجا، هرگونه پژوهش نظري در باب دين و مفاهيم و گزارههاي ديني است. از «دين» نيز مفهومي را اراده ميكنم كه به اديان ابراهيمي (يهوديت، مسيحيت و اسلام) اختصاص مييابد. با فرض اينكه مفهوم «دين»، به معناي يادشده، به قدري كه براي بحث حاضر لازم است، روشن باشد و با نظر به مشكلات نظري ارائة تعريف دقيق و تمام عيار از دين، از تلاش براي تبيين بيشتر مفهوم «دين» خودداري ميكنم؛ اما در مورد وصف «تحليلي»(analytic) چه ميتوان گفت؟
ادامه مطلب
تاملی بر معناداري و اثباتپذيري گزارههاي ديني دوشنبه سوم تیر 1387 20:24
چكيده
بحث از معناداري و اثباتپذيري گزارههاي ديني، از جمله مسائلي است كه در حوزة مباحث كلام جديد و فلسفة دين، اهميت و اولويت خاصي دارد. در اين مقاله ميكوشيم تا با بررسي اجمالي برخي نظريات مطرح شده در اين خصوص، به مبناي معناداري و اثباتپذيري گزارههاي ديني توجه كنيم. با توجه به گستردگي اين بحث و ارتباط آن با مباحث گوناگون در حوزة معرفتشناسي، فلسفة علم و فلسفة ذهن، صرفاً به ذكر آرا و اقوال و تحليل كلي آنها در اين زمينه بسنده شده است.
در اين جهت ديدگاههاي مطرح در مقاله در دو محور ديدگاههاي پوزيتويستي (معياري زبان علم) و ديدگاههاي تحليل كاركردي گزارهها، ارائه، و ويژگيهاي اصلي نظريات پيشگفته، خلاصه شده است. نگارنده با تأكيد بر اينكه تمام نظريات مطرح شده، به رغم تنوع و تعدد، رويكرد پوزيتويستي را دنبال ميكند، با اشاره به مسألة معرفت و تحليل اجزاي معرفت، مقولات و گزارههاي ديني را بهطور كامل، معنادار و اثباتپذير ميداند، و شواهد و براهيني بر اين مطلب اقامه ميكند. در مقاله، به ضرورت و لزوم تفكيك بين دو مقولة معناداري و اثباتپذيري كه اهميت خاصي دارد نيز اشاره شده است.
واژگان كليدي: گزارههاي ديني، معناداري، اثباتپذيري، پوزيتيويسم، زبان دين.
در دنياي تفكر جديد دينپژوهي، مباحث و مسائل فلسفي دين جايگاه ويژهاي دارند. فلسفة دين در مقطعي، صرفاً به ادلة اثبات خدا تحت عنوان الاهيات طبيعي معروف بود؛ اما در عصر حاضر، مسائل فلسفة دين، از اين حد فراتر رفته؛ بهگونهاي كه حتي در مواردي به انكار اين بُعد قديم و سنتي از فلسفة دين نيز انجاميده است.1 قائلان به اين ادعا معتقدند كه الاهيات طبيعي و ادلة عقلاني اثبات خدا، مفيد نيست؛ بدين سبب، مسائل ديني را سرچشمة اشتباهات فلسفة دين ميدانند و معتقدند كه فلسفة دين
ادامه مطلب
كاركردهاي هرمنوتيكي تفسير عليرضا قائمينيادوشنبه سوم تیر 1387 20:21
چكيده
از لحاظ هرمنوتيكي، تفسير ميتواند كاربردهاي گوناگوني داشته باشد، از اين رو بررسي اين كاربردها اهميت خاصي دارد. اين مقاله عهدهدار بحث از معناي «تفسير» و معاني «تفسير متن» است. تفسير متن معمولاً به يكي از سه معناي: «فهم معناي آن»، «فرايند فهم آن» و «متن مضاعف» به كار ميرود. مقاله علاوه بر توضيح اين سه معنا از سه كاركرد: «معنايي»، «تاريخي» و «كاركرد التزامي» نيز به تفصيل سخن گفته و سپس در پايان به بيان تفاوت آنها و تأثيرشان در حل نزاعهاي گوناگون در باب تفسير متون اشاره كرده استوقتي فارغ از مولف و پديد آورنده به متن بنگريم خواهيم يافت كه يكي از ويژگيهاي متون «تفسير پذيري» آنها است. تفسير پذيري تنها به متون اختصاص ندارد و ما از تفسير اشيأ و مقولات متفاوتي سخن ميگوييم. تفسير به مفهوم وسيع، ايضاح و روشنگري معناي يك چيز است. و مسئله تفسير هنگامي اهميت مضاعف مييابد كه معنا واضح و روشن نباشد. از اين نظر تفسير با فهم تفاوت دارد؛ چرا كه ما معناي برخي از چيزها را - مانند يك جملة ساده - بدون تفسير ميفهميم، و اين غير از تفسير است. بنابراين، مسئله تفسير هنگامي پيش ميآيد كه معنا روشن و فهم آن آسان نباشد و يا بخواهيم فهم خود را از آن بالاتر ببريم.
ادامه مطلب
گفتگو با دکتر نصر حامد ابوزید ( بخش کوردی)شنبه دوم تیر 1386 13:44
دکتۆر نصر حامد ابوزید رۆشنفکرێکی عهرهبهو خهڵکی وڵاتی میسره ، بۆ ماوهی چهند ساڵێک له کۆلیژی ئادابی زانکۆی قاهیره مامۆستایهی لێکۆڵینهوهی قورئان بووه ، ئێستاش له زانکۆی ( لایدن ) له هۆڵهندا مامۆستایه ، له بواری فیکرو فهلسهفهو ئاین دا چهندین کتێبی به چاپ گهیاندووه ، لهوانه :
- رهوتی عهقڵ له تهفسیردا
- چهمکی دهق
- رهخنهی وتاری ئاینی
- بیرکردنهوه له سهردهمی تهکفیردا
بیرمهندی گهورهی عهرهب د . نصر زۆر راشکاوانه و بوێرانه پشتیوانی خۆی بۆ مهسهلهی کورد و مافی گهلی کورد تهنانهت لهدامهزراندنی دهوڵهتی سهربهخۆدا دهردهبڕێ و رهخنه له رۆشنبیرانی عهرهب دهگرێ که مهسهلهی کوردیان فهرامۆش کردووه . لێرهدا دهقی دیدارهکه دهکهینه کوردی :
سهرهتای دیدارهکه:
ادامه مطلب